 |
|
|
|
|
|
2004 Op 26 juni 2004 hebben we in het kader van de dies natalis van onze alma mater een vijfde Alumanidag georganiseerd. Binnen het RUG-brede thema ’Over grenzen’ was de stad Görlitz het uitgangspunt van de twee lezingen. Dr. P. Groenewold sprak over het nog altijd actuele thema ’Heimatvertriebene’ en Prof.Dr. F. van Ingen hield een lezing over Jacob Boehme en zijn sponsoren in Nederland.
Görlitz, een stad aan de Neisse ter grootte van Leeuwarden, was lange tijd de poort naar Silezië. Steden die aan rivieren liggen, zijn soms een eindpunt, soms een knooppunt in het verkeer. De brug verbindt de oevers, hij is het tastbare bewijs van de behoefte van mensen om bij elkaar te komen, de grens te overschrijden. De geschiedenis van Görlitz, dat over de beide oevers gespreid ligt, laat ons zien hoe menselijk denken en handelen in de loop van enkele eeuwen telkens weerspiegeld wordt in de rol die de rivier speelt: nu eens handelsweg, dan weer grens. Op zaterdag 26 juni vierde de Rijksuniversiteit Groningen haar 390-jarig bestaan binnen het thema ’Over Grenzen’ en organiseerde Alumani, de vereniging van afgestudeerden Duits, een ontmoetingsmiddag die met twee passende lezingen werd opgeluisterd. In de eerste lezing schetste dr. Peter Groenewold een intrigerend beeld van de historische ontwikkeling van de stad Görlitz sedert de late middeleeuwen tot heden. Bijna de halve twintigste eeuw lang was de enige resterende van de oorspronkelijk zeven bruggen afgesloten voor alle grensverkeer, tot de jaren 㥢. Nu kunnen bewoners uit beide stadsdelen elkaar weer bezoeken. Fysiek is de stad weer een geheel, maar haar bewoners spreken en denken Duits of Pools. Recente geschiedenis, voor de meesten van ons toehoorders nog zo nabij. Het verhaal heeft een open einde. De inspanningen van de betrokken Duitse en Poolse politici blijkens hun pogingen om de bevolkingen van beide nationaliteiten met elkaar in harmonie te laten samenleven, geven hoop op een betere toekomst. Ook Jacob Böhme hoopte op een betere toekomst. Professor Ferdinand van Ingen, specialist in de literatuur van de barokperiode, hield ons alumni geboeid in de tweede lezing met een fraai inzicht in het leven en werk van deze ’philosophus teutonicus’, wiens naam met Görlitz verbonden is. Böhmes invloed op Duitse filosofen, theologen en schrijvers was al aanzienlijk tijdens zijn leven. Inmiddels zijn zijn boeken tot ver buiten Europa verspreid en beleefden zij tot ver na zijn dood in 1624 herdruk op herdruk. Voor de filosoof Böhme stond de vraag centraal, hoe de mens zichzelf en zijn samenleving zo kan vernieuwen dat dogma en onenigheid geen kans meer krijgen. Onderwerpen om lang over na te denken. The pen is mightier than the sword, maar niet altijd… Een groot compliment verdienen de beide sprekers, die de beide onderwerpen voor ons germanisten toegankelijk maakten in fraai opgebouwde betogen, gelardeerd met af en toe een doelmatig geplaatste kwinkslag die wat lucht in de ernstige thema’s bracht. Verder onderzoek wordt gemakkelijk gemaakt met enkele webadressen die in het verenigingsblad Aluprofile van juni 2004 zijn vermeld. Een ander interessant startpunt kan de Bibliotheca Hermetica in Amsterdam zijn. De homepage maakt al direct de connectie duidelijk tussen Böhmes metafysica en de hermetische traditie. Een absolute aanrader is deze site. De alumnivereniging Alumani zou de alumnivereniging niet zijn, als de ontmoeting niet werd ’begossen’ met een drankje en ’begessen’ met een diner. Wat zijn er toch mooie en gezellige restaurants in Groningen. Hier past uiteraard nog een woord van dank aan zowel de gastsprekers als aan de bestuurders van Alumani, voor het vele werk dat zij allen ten behoeve van de totstandkoming van deze dag hebben verzet. Jan van Essen
|
|
|
|
|
|